Spotkanie z Joanną Kuciel-Frydryszak w Przemyślu
Przemyska Biblioteka Publiczna gościła Joannę Kuciel-Frydryszak, autorkę reporterskiej opowieści o sile kobiet
4 października 2025 roku w Przemyskiej Bibliotece Publicznej im. Ignacego Krasickiego odbyło się spotkanie z pisarką Joanną Kuciel-Frydryszak, autorką m.in. bestsellerowych biografii historycznych: „Służące do wszystkiego” (2018) i „Chłopki. Opowieść o naszych babkach" (2023), które zdobyły licznie nagrody i od kilku lat nie schodzą ze szczytów rankingów czytelniczych. Zwłaszcza ta ostatnia wywołała silną reakcję czytelników, osiągnęła rekordowy nakład, zdobyła liczne nagrody, okrzyknięto ją najpopularniejszą książką 25-lecia i nominowano do Nagrody Literackiej Nike.
Spotkanie z Joanną Kuciel-Frydryszak zgromadziło w przemyskiej bibliotece liczną publiczność, która żywo reagowała na słowa autorki i dyskusję moderowaną przez dziennikarkę Bernadetę Szczyptę. Autorka opowiedziała o kulisach powstania „Chłopek”, o tym, że na początku temat nie spotkał się ze zrozumieniem, nie wierzono w powstanie książki, która opowiada o wiejskich kobietach. Pisząc „Chłopki” korzystała z archiwów, ówczesnej prasy, także z opracowań dotyczących wsi. Oddała też głos kobietom, przytaczając listy, wspomnienia tych, które potrafiły pisać i zostawiły po sobie korespondencję lub zapiski. Spisane w książce historie to również świadectwa, których Joanna Kuciel-Frydryszak wysłuchała bądź historie, których zgłębienie zainicjowały rodzinne pamiątki po bliskich np. książeczka do modlitwy czy kwiecista chustka. Reporterka podkreślała, że interesowało ją przede wszystkim to, jak kobiety na przełomie XIX i XX wieku i początku XX wieku myślały o sobie, jak przeżywały życie i – co najważniejsze – jak je oceniały u schyłku swoich dni.
Autorka przyznała, że zupełnie zaskoczył ją społeczny odbiór książki. Nie spodziewała się, że opisane historie uruchomią w czytelnikach tak silne emocje i spowodują społeczny rezonans. Zdaniem Joanny Kuciel-Frydryszak „Chłopki” dały czytelnikom kontekst społeczny, który pozwolił lepiej zrozumieć traumy, przepracować trudne emocje, wyjaśnić postępowanie przodkiń: matek, babek i prababek. Świadectwem tego były emocjonalne wypowiedzi uczestniczek spotkania w przemyskiej bibliotece. Lektura „Chłopek” sprawiła, że czytelnicy zaczęli wracać do historii swoich przodków, szukając śladów przeszłości. Ciekawość wzbudziły losy bohaterek, ich życie i osiągnięcia. Interesującą zagadką pozostaje los kobiety z okładki książki – wiadomo o niej jedynie tyle, że pochodziła z małopolskiej miejscowości Lipnica Murowana.
Pomimo trudnych tematów, książka określana jest jako reporterska opowieść o sile kobiet. Autorka podkreśliła również, że to historia zmieniającej się polskiej wsi – także tej podkarpackiej, ponieważ w książce pojawiają się m.in. historie z Dzikowca koło Kolbuszowej, Markowej – gdzie powstała pierwsza spółdzielnia lekarska, czy Gaci koło Przeworska, gdzie działał nowo powstały uniwersytet ludowy.
Joanna Kuciel-Frydryszak, reporterka z zawodu i ze sposobu myślenia, stworzyła opowieść o pamięci, o więziach łączących teraźniejszość z przeszłością – taką, w której każdy czytelnik może odnaleźć cząstkę siebie. Choć trudno oceniać życie kobiet sprzed stu lat współczesnymi kategoriami, znajomość ich losów pozwala lepiej pojąć dzisiejszy świat i zrozumieć rodzinne relacje.
Spotkanie zostało zorganizowane w ramach działającego przy bibliotece Dyskusyjnego Klubu Książki – projektu dofinansowanego przez Instytut Książki.
Tekst: K. Bednarz-Soja
