Starcia na terenie Galicji

Galizien [1915]

Galizien [1915]

źródło: www.polona.pl

Zanim doszło do odzyskania niepodległości, przez zimie, nieistniejącego notabene państwa polskiego, przetoczyły się liczne walki. W potyczkach na terenie Galicji (bitwy o Lwów, Kraków, w rejonie Karpat - Bieszczady i Beskid Niski, starcie pod Limanową, działania zbrojne w okolicach Sanu, Wisły, Wisłoka, Wisłoki) na szczególną uwagę zasługuje oblężenie Twierdzy Przemyśl, jak również starcie pod Gorlicami będące przełomowym wydarzeniem I wojny światowej na froncie wschodnim.

Pierwsze oblężenie Twierdzy Przemyśl trwało od 17 września do 10 października 1914 r. Dowódcą warowni został gen. Hermann Kusmanek von Burgneustadten, natomiast przypuszczające atak wojska rosyjskie dowodzone były początkowo przez gen. Radko Dymitriewa, następnie zaś przez gen. Aleksieja Brusiłowa (samym szturmem na forty kierował gen. Dmitrij Sczerbaczow) i liczyły ok 91 800 żołnierzy. Jeśli chodzi o załogę przemyskiego bastionu, to stanowiło ją 131 000 ludzi oraz 21 000 koni. Ponadto w twierdzy znajdowało się 1050 dział, z czego 776 na stanowiskach fortecznych, zaś 180 na rezerwowych, a jej dowództwo dysponowało dobrym sprzętem łącznościowym w postaci stacji radiowej zlokalizowanej na Zasaniu, jak również dwoma samolotami. Obrona Twierdzy Przemyśl, była dość dobrze przygotowana, jakkolwiek nie można było tego odnieść do samych żołnierzy. Nie chodzi tu bynajmniej o wyszkolenie taktyczne ówczesnych rekrutów, a raczej antagonizmy narodowościowe, gdyż w skład załogi wchodzili tak Austriacy, Czesi, Słowacy, jak również Węgrzy, Serbowie, Chorwaci, Rusini tudzież Polacy. Stwarzało to atmosferę powszechnej nieufności; wszędzie węszono spisek i widziano szpiegów. Co więcej niejednokrotnie dochodziło do samosądów. Jakkolwiek pierwszy szturm na Twierdzę Przemyśl zakończył się masakrą wojsk rosyjskich. Drugie oblężenie Przemyśla rozpoczęło się 5 listopada 1914 r. i trwało 137 dni – do 22 marca 1915 r. W jego czasie Rosjanie zmienili taktykę i rozpoczęli całkowitą blokadę miasta, by głodem zmusić załogę do poddania. Nowa strategia działania okazała się sukcesem, gdyż sroga zima przyczyniła się do szybkiego wyczerpania zapasów zgromadzonych w warowni, co więcej za jej murami szerzyły się choroby, coraz częściej odnotowywano przypadki dezercji. Warto podkreślić, iż tuż przed oddaniem Twierdzy Przemyśl w ręce Rosjan gen. Hermann Kusmanek von Burgneustadten wydał rozkaz wysadzenia wszystkich fortów, zniszczenia broni i amunicji, mostów oraz wszelkich dokumentów. Trzecie, a zarazem ostatnie, oblężenie przemyskiego bastionu było nierozerwalnie związane ze starciem pod Gorlicami mającym miejsce 2 maja 1915 r. kiedy to ostatecznie został przerwany front rosyjski. W związku z tym faktem, rozbite wojska carskie już ok. 8 maja zaczęły wycofywać się przez Przemyśl. Pierwszy atak na twierdzę, zjednoczone wojska armii niemieckiej i austro-węgierskiej, przypuściły 16 maja 1915 r., zaś dwa dni później miasto było już przez nich otoczone z trzech stron; od zachodu, południa, jak również północy. Wobec zmasowanego i systematycznego ataku siły rosyjskie, w nocy z 2/3 czerwca 1915 r., opuściły Przemyśl.

Operacja gorlicka doprowadziła do przerwania frontu rosyjskiego. Poprzez tą bitwę, prócz „odzyskania” przemyskiej warowni, w ręce państw centralnych powróciły kolejno: Jasło, Tarnów, Krosno, Dębica, nie inaczej stało się z Jarosławiem zdobytym 15 maja. 8 i 9 maja 1915 roku rosyjskie władze zostały zmuszone do opuszczenia Rzeszowa. Wojna w Galicji zakończyła się wraz z zajęciem Lwowa przez wojska państw centralnych 22 czerwca 1915 r.

Starcia na terenie Galicji