Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie

samorządowa instytucja kultury Województwa Podkarpackiego i Miasta Rzeszowa

Provincial and City Public Library in Rzeszow

municipal culture institution of Podkarpacie Province and City of Rzeszow

Воєводська і Міська Cуспільна Бібліотека у Жешові

Logowanie do SOWA2

Kalendarz wydarzeń

Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
        01 02 03
04 05 06 07 08 09 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

 

nr GG 18 66 66 43

fb WiMBP

 

Wirtualna Kolekcja Czasopism

 

 

 

 


 

Aktualności

„Poznaj Tyrmanda” od 4 do 30.05.2020 r. - zaproszenie

28-04-2020

 

„POZNAJ TYRMANDA”
ROK 2020 ROKIEM LEOPOLDA TYRMANDA

 

 

„Nie pójdę na żadną służebność myśli, sumienia, egzystencji,

nie poprawię sobie niczego w życiu za cenę tego, w co wierzę,

co zdaje mi się słuszne i godne mej lojalności”

(1980, „Dziennik 1954”)

 

Akcja „Poznaj Tyrmanda” trwa od 4 do 30 maja na Facebooku @wojewodzkaimiejskabibliotekapublicznawrzeszowie.

 

 

LEOPOLD TYRMAND - pisarz, publicysta, popularyzator jazzu w Polsce.
W tym roku przypada 100. rocznica urodzin i 35. rocznica jego śmierci.


 

Urodził się 16 maja 1920 r., w Warszawie, w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Jego rodzicami byli: Mieczysław Tyrmand i Maryla Oliwenstein. Ojciec zginął w obozie na Majdanku, matka natomiast przeżyła wojnę i wyjechała do Izraela.

 

Po ukończeniu warszawskiego gimnazjum, im. Jana Kreczmara w 1938 r., Tyrmand wyjechał do Paryża, gdzie przez rok studiował na wydziale architektury Academie des Beaux-Arts. Tam po raz pierwszy zetknął się z zachodnioeuropejską kulturą i amerykańskim jazzem, co miało wpływ na jego światopogląd i twórczość.

 

Po wybuchu II wojny światowej przedostał się do Wilna. W 1940 r. podjął pracę w wydawanym po polsku, komunistycznym dzienniku „Prawda Komsomolska”. Publikował felietony polityczno-propagandowe „Na kanwie dnia”, a także zajmował się tematyką sportową. Długo zatajał ten fakt. Po czasie jednak wytłumaczył, iż robił to, ponieważ należało za wszelką cenę utrzymywać kontakt z polską ludnością Wilna.   

 

Jesienią 1940 r. nawiązał kontakty z jedną z konspiracyjnych grup niepodległościowych, za co w kwietniu następnego roku został aresztowany przez NKWD i skazany na 8 lat więzienia. W czerwcu, po ataku Niemiec na Wilno, udało mu się uciec z rozbitego bombami transportu kolejowego. Aby uniknąć identyfikacji jako Żyd, zdobył dokumenty na nazwisko obywatela francuskiego i zgłosił się dobrowolnie na roboty do Rzeszy. Pracował m.in. jako tłumacz, kelner, robotnik kolejowy i marynarz. Pod koniec wojny przedostał się do Szwecji, gdzie pracował m.in. dla Międzynarodowego Czerwonego Krzyża.

 

W kwietniu 1946r., Tyrmand powrócił do Warszawy i rozpoczął pracę jako dziennikarz. Pisał w „Ekspresie Wieczornym”, „Tygodniku Powszechnym”, „Rzeczpospolitej”, „Dziś i jutro”, „Przekroju” i „Ruchu Muzycznym”. Stawał się postacią coraz bardziej znaną i popularną, dzięki lekkości pióra, niekonwencjonalnemu, jak na czasy powojennej socjalistycznej szarzyzny, stylowi życia i bezkompromisowym poglądom. To one sprawiły, że w 1950 r. został usunięty z redakcji „Przekroju” za relację z turnieju bokserskiego, w której skrytykował stronniczość radzieckich sędziów, a trzy lata później, po zamknięciu „Tygodnika Powszechnego”, otrzymał zakaz publikacji. Wtedy to wpadł na pomysł prowadzenia dziennika, będącego świadectwem wystawionym sobie i epoce.

 

Jako lider powstającego ruchu jazzowego w Polsce, Tyrmand organizował festiwale i koncerty, wydał też monografię „U brzegów jazzu”.

 

W marcu 1965 r. wyjechał z Polski. Podróżował po Europie i Izraelu, a później ruszył do USA, gdzie postanowił pozostać na stałe. Początkowo korzystał ze stypendium Departamentu Stanu, publikował też w paryskiej „Kulturze”, a później, w latach 1967-1971 współpracował z renomowanym tygodnikiem „The New Yorker”. W epoce kontrkultury i młodzieżowego buntu, stał się zwolennikiem wartości konserwatywnych, publicystą piętnującym tendencje lewicowe. Mottem jego twórczości z tego okresu stało się zdanie: „Przybyłem do Ameryki, aby bronić jej przed nią samą”. W 1976 r. wraz z Johnem Howardem, założycielem The Rockford Institute, rozpoczął wydawanie miesięcznika „Chronicles of Culture”, który do dziś jest jednym z ważnych głosów amerykańskiego konserwatyzmu.   

 

Zmarł 19.03.1985 r., w Fort Myers na Florydzie, na zawał serca. Miał 65 lat.

 

TWÓRCZOŚĆ

Proza:

1948 r. – „Hotel Ansgar”

1955 r. – „Zły”

1957 r. – „Gorzki smak czekolady Lucullus”

1961 r. – „Filip”

1967 r. – „Życie towarzyskie i uczuciowe”

1975 r. – „Siedem dalekich rejsów”

1990 r. – „Wędrówki i myśli porucznika Stukułki” (nieukończone)

„Pokój ludziom dobrej woli” - zbiór w formie książkowej tekstów Tyrmanda drukowanych w latach
1946-1963 w prasie polskiej

Dziennik:

1980 r. – „Dziennik 1954”

Listy:

Leopold Tyrmand i Sławomir Mrożek – „W emigracyjnym labiryncie. Listy 1965-1982” (wstęp i oprac. Dariusz Pachocki)

Zbiory esejów i publicystyki:

1957 r. – „U brzegów jazzu”

1970 r. – „Zapiski dyletanta”

1972 r. – „Cywilizacja komunizmu”

1975 r. „Tu w Ameryce - czyli dobre rady dla Polaków”

 

KSIĄŻKI O TYRMANDZIE, W BIBLIOTECE

 

„Jestem Tyrmand, syn Leopolda” Matthew Tyrmand, Kamila Sypniewska

Osobista opowieść o chłopcu wychowywanym przez kobiety (gdy Leopold zmarł, Matthew miał cztery lata), który podświadomie postanawia spełnić amerykański sen swojego ojca. Przenosi się z Brooklynu na Manhattan, aby podbić Wall Street. Jest to opowieść o Ameryce, tej dawnej i tej współczesnej, a także o poszukiwaniu prawdy o ojcu, w jego książkach, w Ameryce, w Polsce i w samym sobie.

„Zeszłej zimy na peronie Dworca Centralnego w Warszawie na oko 20-letni chłopak, z gitarą na plecach, czytał Złego.

 

–     Podoba ci się? - zapytałem.

–     Ta książka zmieniła moje życie - rzucił z powagą.

–     Napisał ją mój ojciec.

(...) Poczułem się jak potomek gwiazdy rocka. Tyle, że ten dwudziestolatek wiedział więcej o moim ojcu niż ja”.                                                                                 

 

„Tyrmandowie. Romans amerykański”, Agata Tuszyńska 

Historia miłości Leopolda Tyrmanda i Mary Ellen Fox, którzy mimo dzielących ich różnic (wiek, doświadczenie, plany życiowe), zdołali przeżyć ze sobą 15 lat. Historia relacjonowana jest na dwa sposoby. Pierwszym, są listy, które choć nie są romantyczne, to bez wątpienia są osobiste. Cechuje je pewien dystans i niedopowiedzenie. Oboje bowiem, zgodnie ze swymi konserwatywnymi przekonaniami, uważali, że o pewnych rzeczach można tylko rozmawiać, a nie należy pisać. Drugim zaś, jest narracja Mary Ellen. Wspomnienia żony Tyrmanda oddziela od jego śmierci ponad 25 lat. Pozwoliło jej to uporządkować myśli, nabrać dystansu i ocenić dawną miłość. Książka zawiera wiele zdjęć, na których widnieją główni bohaterowie - Leopold i Mary oraz osoby i miejsca im bliskie.

 

„Słynni playboye PRL”, Iwona Kienzler

Książka ukazuje prywatne życie sławnych polityków, artystów i sportowców. Oprócz Leopolda Tyrmanda, znaleźli się tutaj: Bolesław Bierut, Józef Cyrankiewicz, Włodzimierz Sokorski, Adam Hanuszkiewicz, Andrzej Jaroszewicz, Mieczysław F. Rakowski, Tadeusz Pluciński i Maciej Szczepański. Każda z postaci opisana jest w osobnym rozdziale, począwszy od młodzieńczych lat poprzez rozwój kariery, aż do momentu śmierci. Przedstawiona jest ich ludzka strona, ich słabostki, kompleksy i pragnienia, będące głównym motorem postępowania. Leopold Tyrmand był typowym playboyem. Jako jeden z niewielu pisarzy, cieszył się sukcesem finansowym i umiał z niego odpowiednio korzystać, czym raził swoich kolegów po piórze.    

 

Źródła:

https://culture.pl/pl/tworca/leopold-tyrmand

https://dzieje.pl/postacie/leopold-tyrmand-1920-1985

https://pl.wikipedia.org/wiki/Leopold_Tyrmand

https://pl.wikiquote.org/wiki/Leopold_Tyrmand#O_Leopoldzie_Tyrmandzie

https://www.facebook.com/historiaoktorejsieniemowi/posts/357819487987157

http://wiekdwudziesty.pl/iwona-kienzler-slynni-playboye-prl/

https://www.granice.pl/recenzja/slynni-playboye-prl/13524

http://lubimyczytac.pl/ksiazka/190930/jestem-tyrmand-syn-leopolda 

 

Informacje w mediach:

 

  • W dniu 5 maja 2020 r. odbył się wywiad dla Polskiego Radio Rzeszów na temat akcji Poznaj Tyrmanda. Z Katarzyną Błajdo, spec. ds. promocji WiMBP w Rzeszowie rozmawiała dziennikarka Alicja Karłowska.

 

 

Redakcja witryny:
E-mail:

Copyright 2009 WiMBP Rzeszów.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Ideo Realizacja:
CMS Edito Powered by: