Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie

samorządowa instytucja kultury Województwa Podkarpackiego i Miasta Rzeszowa

Provincial and City Public Library in Rzeszow

municipal culture institution of Podkarpacie Province and City of Rzeszow

Воєводська і Міська Cуспільна Бібліотека у Жешові

PODKARPACKIE - przestrzeń otwarta

Rzeszów - stolica innowacji

Kultura w Rzeszowie

BIP WiMBP

Newsletter

Podaj swój adres e-mail

Licznik odwiedzin

Stronę odwiedzono:
10600452 razy

Pogoda

ZOBACZ TAKŻE:

 

 

 

 


 

Współpraca z

Współpraca z

Grupa iCEA

Współpraca z

Współpraca z

ZAKUP NOWOŚCI

 

 


Zakup nowości wydawniczych w 2016 r. zrealizowano ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa

Kalendarz wydarzeń

Pon Wto Śro Czw Pią Sob Nie
  01 02 03 04 05 06
07 08 09 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      

 

nr GG 18 66 66 43

fb WiMBP

Wirtualna Kolekcja Czasopism

Aktualności

175. rocznica wielkiego pożaru Rzeszowa w 1842 roku - XIX-wieczne materiały z archiwum cyfrowego WiMBP w Rzeszowie

04-08-2017


175. rocznica wielkiego pożaru Rzeszowa w 1842 roku
- XIX-wieczne materiały z archiwum cyfrowego WiMBP w Rzeszowie



„Okropny pożar, któren o jedenastej godzinie przeszłej nocy wybuchnął, znaczną (…) część miasta cyrkularnego Rzeszowa, w perzynę obrócił. (…) kilka ludzi życie utraciło (…) płomienie z nadzwyczajną i niczem niepochamowaną szybkością wszystko niszczyły i pożarem niektórych wąskich uliczek nowe miasto od starego zupełnie odciętem zostało (…). Jeszcze obwód okropnego pogorzeliska i wielkość straty urzędownie nie są wiadome, ale pewnie około sto pięćdziesiąt domów są w popiół obrócone (…). Blisko trzy tysiące ludzi jest bez pomieszkania, bez żywności, bez środków do dalszego zarobkowania (…)”.


W nocy z 26 na 27 czerwca 1842 r. w Rzeszowie wybuchł pożar, który ze względu na zakres zniszczeń nazywany jest wielkim. Ogień pojawił się około godziny 23.00, gdy znaczna część mieszkańców pogrążona była we śnie. Większość zabudowy Rzeszowa w tym czasie była drewniana, a kilkudniowy brak opadów deszczu przyczynił się do rozprzestrzeniania płomieni w błyskawicznym tempie. Mieszkańcy nie mieli czasu na ratowanie mienia. W wyniku pożaru kilka osób straciło życie, a ok. 3000 zostało bez dachu nad głową. Należy nadmienić, że 19 lat później, w 1861 r. Rzeszów liczył około 8000 mieszkańców. Zatem można przypuszczać, że niemal połowa obywateli miasta nie miała gdzie mieszkać po pożarze. Spaliły się nie tylko domy mieszkalne, ale także miejsca pracy np. zakłady rzemieślnicze. Wielu rzeszowian w ciągu jednej nocy zostało nie tylko bez domu, ale także bez żywności, odzieży i źródła utrzymania.


Informacji o tragicznym w skutkach pożarze, dostarcza odezwa c. k. Radcy gubernialnego i Starosty Cyrkularnego Tadeusza Lederera do obywateli miasta Rzeszowa w sprawie pomocy ofiarom pożaru, wydana 27 czerwca 1842 r., sporządzona w języku polskim i niemieckim.


6 sierpnia 1842 r. burmistrz Antoni Piątkowski wydał uwiadomienie skierowane do mieszkańców Rzeszowa w sprawie zasad odbudowy spalonych domów. Zawiera ono dokładne wytyczne dotyczące zabezpieczenia budynków przed ogniem. Napisane zostało równolegle w dwóch językach: polskim i niemieckim.
 

„Niewolno żadnej jakiego bądź rodzaju budowli z drzewa przedsiębrać. Wszystkie budynki mają mieć fundament z kamieni, inne zaś części z cegły dobrze wypalonej (…). Pod każdym dachem strych ma być cegłami wyłożony (…), dach zaś każdy murem ogniowym 18 cali grubości i wysokości trzymającym opatrzony.”


Dokumenty archiwalne z XIX. wieku:

- odezwa c.k. Radcy gubernialnego i Starosty Cyrkularnego Tadeusza Lederera w sprawie pomocy ofiarom pożaru,

- uwiadomienie burmistrza Antoniego Piątkowskiego z 6 sierpnia 1842 r.,
 

- podziękowanie z 28 sierpnia 1842 r., za pomoc ofiarom pożaru dla Tadeusza Lederera składają burmistrz Antoni Piątkowski, ksiądz Franciszek Iliński, radca Michał Dudziński, Komitet wspólnoty chrześcijańskiej oraz przedstawiciele społeczności żydowskiej.

 

Dokumenty źródłowe dołączone do artykułu  pochodzą z prywatnego archiwum Grzegorza Dąbrowskiego. Materiały te opublikowane zostały po raz pierwszy i związane są z działalnością w Rzeszowie rodziny Schaitterów i Gottmanów.


Digitalizacją i opracowaniem bogatego i unikatowego archiwum firmy rzeszowskiej „Schaitter i Spółka” zajmuje się Pracownia Digitalizacji WiMBP w Rzeszowie. Po digitalizacji archiwum udostępnione zostanie na stronach internetowych Biblioteki i stanowić będzie niezwykle cenny zasób dokumentów źródłowych do historii Rzeszowa.
 

Agnieszka Tercha
Pracownia Digitalizacji
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Rzeszowie

Redakcja witryny:
E-mail:

Copyright 2009 WiMBP Rzeszów.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Ideo Realizacja:
CMS Edito Powered by: